7. sınıf FEN ve TEKNOLOJİ(vücudumuzda sistemler)

Sindirim sistemi
Büyük moleküllü besinlerin parçalanarak küçük moleküllere dönüşmesine sindirim denir.Sindirimde kendi içinde ikiye ayrılır;
1.Mekanik(Fiziksel)sindirim

Besinlerin çiğneme veya kasların kasılıp gevşemesi yardımı ile parçalanmasına mekanik(fiziksel)sindirim denir.
2.Kimyasal sindirim
Besinlerin çeşitli enzimler yardımı ile parçalanmasına kimyasal sindirim denir.

1.Ağız
Besinlerin fiziksel sindirimi çiğneme ile başlar.Karbonhidratların kimyasal sindirimi tükürük içerisinde bulunan enzimler sayesinde gerçekleşir.
2.Yutak
Besinlerin ağızdan yemek borusuna iletilmesini sağlar.
3.Yemek Borusu besinleri yapısında bulunan  kaslar yardımıyla mideye iletir.
4.Mide
Besnilerin fiziksel sindirimi midenin kasılıp gvşemesi ile devam eder.Kimyasal sindirim ise mide özsuyu içinde bulunan mide asidi ve enzimler tarafından gerçekleştirilir.Böylece besinler  parçalanarak küçük moleküller haline getirilimiş olur.Proteinlerin kimyasalsindirimi midede başlar.
5.İnce bağırsak

İnce bağırsak sindirim kanalının mide ile kalın bağırsak arasındaki kısmıdır. 5 yaşından büyük insanlarda boyu 5-6 m arasındadır. Üç kısma ayrılır: duodenum, jejunum ve ileum. Mideden gıdalar duodenuma pilor veya pilorik sfinkter diye adlandırılan bir kas ile girerler. Daha sonra ince bağırsak boyunca peristaltizm olarak adlandırılan kas kasılmaları ile hareket eder.

İnce bağırsakta besinlerin emilimleri gerçekleşir. Kendisi hiçbir enzim üretmez yardımcı organlardan enzim alır. Yağların ilk kimyasal sindirimi yapılır. İnce bağırsağa gelen safra ve pankreasöz suyu ile yağların, karbonhidratların ve proteinlerin sindirimi tamamlanır. Besinler ince bağırsakta en küçük moleküllerine kadar parçalanır. Bu moleküllerin ince bağırsaktan kan damarlarına geçmesine emilim adı verilir. İnce bağırsak, sindirim sistemimizde en çok besinlerin sindirildiği yerdir.
Villusnce bağırsaktaki kıvrımların adıdır.Bağırsağın yüzeyini genişletmeye yarar ve besinlerin emilim ile kana geçmesini sağlar.

6.Kalın bağırsak

İnce bağırsaklarda yer alan villus adı verilen yapılar , besinlerin emilim ile kana geçmesini sağlar.Villus,Latince'de tüy anlamına gelen, ince bağırsağın iç yüzeyinde bulunan ince kılcıklardır. Bu kılcıklar sayesinde öğütülmüş olarak gelen besinlerin faydalı kısımları
emilerek kana karıştırılır.Ve villus bir çeşit tüydür.

5.Kalın bağırsak
Sindirim sisteminin
anatomisinde kalın bağırsak ince bağırsak ile anus arasındaki kısımdır. Toplam uzunluğu 1.5 metre olup, sindirim sisteminin beşte birini oluşturur. Başlangıcında yer alan çekumda çapı en geniştir, sonra kolon boyunca gittikçe daralır, anal kanaldan hem önce yer alan rektumda epeyce bir genişler.

 

Kalın bağırsağın ince bağırsaktan farkı, çapının büyüklüğü, nispeten sabit konumu, keseli görünümü ve dışında yer alan peritonla örtülü yağ parçacıkları dır (appendices epiploicae). Uzunlamasına kas lifleri bağırsağı devamlı bir tabaka olarak kaplamak yerine üç uzunlmasına bant seklinde düzenlenmişlerdir.

Kalın bağırsak, ince bağırsağı çevreleyerek etrafında bir kemer oluşturur. İleumun sağ tarafında çekumdan başlar, sağ lumbar ve dan karaciğerin altına kadar yukarı doğru çıkıp oradan sola kıvrılır, abdomenin karşı tarafına uzanır, tekrar kıvrılıp pelvise doğru aşağıya iner; orada gene kıvrılıp pelvisin arka duvarı boyunca uzanır ve anusta sona erer.

Kalın bağırsak çekum, kolon, rektum ve anal kanal olarak bölümlere ayrılır.
7.Anüs
Besin maddelerinin vücudumuz tarafından kullanılamayan bölümü, anüs tarafından yoluyla dışkı olarak vücuttan uzaklaştırılır.

Sindirim sistemine yardımcı olan organlar
a)Karaciğer
''safra'' adı verilen bir salgı üretir.Safra sıvısı büyük yağ damlalarını daha küçük parçalara ayırarak yağların sindirimine yardımcı olur.
b)Pankreas
Pankreas öz suyu
nu salgılar.Pankreas öz suyu protenilerin,karbonhidratların ve yağların sindirimini gerçekleştiren enzimler içerir.
Not:Besinlerin sindirime uğradığı organlar şunlardır;
Karbonhidratlar:Ağız,İnce bağırsak
Protein         :Mide,İnce bağırsak
Yağlar         :İnce bağırsak


 

 

Yorum Yaz